Συγκοινωνίες: To Ταλίν της Εσθονίας πρωτοτυπεί στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς

Ενώ στην Κύπρο του 2015, νέοι άνθρωποι έρχονται στο σημείο να μην μπορούν να πληρώσουν το αντίτιμο των μέσων μαζικής μεταφοράς, ξεφτιλίζονται και διασύρονται στα δικαστήρια,  σε μια άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, στη Ταλίν της Εσθονίας από την 1/1/2013 σχεδόν πριν 3 χρόνια δηλαδή, τα ΜΜΜ (Μέσα Μαζικής Μεταφοράς) είναι δωρεάν για όλους.  Και όλα αυτά στο όνομα του δικαιώματος της κινητικότητας.

Αφού προηγήθηκε δημοψήφισμα, στο οποίο το 77,5% του πληθυσμού τάχθηκε υπέρ της δωρεάν χρήσης των ΜΜΜ για όλους, οι κάτοικοι και οι αρχές της πόλης απολαμβάνουν ήδη τους καρπούς του μέτρου αυτού. Σημειωτέο πως η Εσθονία γενικά και η Ταλίν δοκιμάζονται από τα μέτρα λιτότητας και την ανεργία.

Συνεπακόλουθα της δωρεάν χρήσης των ΜΜΜ

Τα αποτελέσματα είναι περισσότερο από θετικά. Αρχικά μειώθηκε το διοξείδιο του άνθρακα κατά 45 χιλιάδες τόνους το χρόνο. Έπειτα αυξήθηκε η χρήση των δημόσιων συγκοινωνιών κατά 12,6% και μειώθηκε η κίνηση των αυτοκινήτων κατά 9%. Στο επίπεδο της οικονομίας τα έσοδα της πόλης αυξήθηκαν καθώς ο πληθυσμός λόγο του μέτρου αυτού σε περίπου 2 χρόνια μετρά αύξηση πέραν των 10 χιλιάδων κατοίκων (δεν υπάρχουν τα στοιχεία του 2015). Φυσικά, οι άνεργοι πλέον ψάχνουν για δουλειά χωρίς να τους απασχολούν τα έξοδα μετακίνησης, ενώ η επισκεψιμότητα στα καταστήματα και καφετέριες αυξήθηκε καθώς περισσότεροι άνθρωποι βγαίνουν έξω όλη την εβδομάδα.

Η Ταλίν είναι η πρώτη μεγάλη πόλη της Ε.Ε. που εφαρμόζει το μέτρο αυτό, αλλά πέραν αυτής εφαρμόζεται και σε 20 μεσαίου μεγέθους πόλεις της Γαλλίας. Σε όλες τις πόλεις εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία. Οι επιχειρήσεις που ωφελούνται από το μέτρο αυτό είναι αυτές που χρηματοδοτούν την δωρεάν μετακίνηση.

Ποια είναι η άποψη του κινήματος των Οικολόγων στην Κύπρο;

Η κυρία Ελένη Χρυσοστόμου εκπρόσωπος τύπου του κινήματος των Οικολόγων μας τόνισε ότι ως Οικολόγοι θεωρούν ότι τα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι ένας οικολογικός τρόπος μετακίνησης για τον οποίο δυστυχώς διαχρονικά οι εκάστοτε Κυβερνήσεις έχουν παραμελήσει. Για το λόγο αυτό είναι ανύπαρκτα με εξαίρεση τα λεωφορεία. Έθεσαν το θέμα άπειρες φορές τόσο στις εκάστοτε Κυβερνήσεις όσο και στη βουλή με διάφορες προτάσεις. Δυστυχώς όμως δεν έγιναν πολλά προς αυτή την κατεύθυνση με αποτέλεσμα οι πόλεις μας να έχουν τη σημερινή μορφή όπου ευνοείται η χρήση του αυτοκινήτου. Για παράδειγμα μετά από πολλές πιέσεις δικές τους έγιναν κάποιοι ποδηλατόδρομοι σε συγκεκριμένα σημεία της πόλης για να μπορούν οι λάτρεις του ποδηλάτου- ενός εναλλακτικού τρόπου μεταφοράς-  να το χρησιμοποιούν με ασφάλεια, αλλά ακόμα και αυτό δεν είναι αρκετό.

Όσον αφορά το παράδειγμα της Εσθονίας και τη δωρεάν χρήση των μέσω μαζικής μεταφοράς θεωρούν ότι λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κρίση την οποία περνά η χώρα μας και το γεγονός ότι πολλοί συμπατριώτες μας δεν μπορούν να συντηρούν το αυτοκίνητο τους, μια τέτοια λύση θα μπορούσε να είναι ιδανική. 

Λαμβάνοντας  υπόψη το ποσοστό το οποίο καταλαμβάνει το κόστος συντήρησης του αυτοκινήτου στον οικογενειακό υπολογισμό και  τον αριθμό των αυτοκινήτων που αναγκάζεται να έχει η κάθε οικογένεια λόγο της έλλειψης των μέσω μαζικής μεταφοράς τότε μια τέτοια λύση θα βοηθούσε σε μεγάλο βαθμό την τσέπη των νοικοκυριών. Ένας άλλος σοβαρός παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η τιμή των καυσίμων στην Κύπρο. Οι καταναλωτές είναι εγκλωβισμένοι στη χρήση του αυτοκινήτου και κατά επέκταση των τιμών των καυσίμων που ως συνήθως ανεβαίνουν αλλά ξεχνούν να κατεβούν. 

Πρέπει όμως να ληφθεί σοβαρά υπόψη ποιος θα χρηματοδοτήσει τη συντήρηση αυτών των μέσων. Αν είναι η Κυβέρνηση τότε πρέπει είναι ξεκάθαρο από που θα αντλήσει τα κονδύλια. Θα ήταν π.χ δώρο άδωρο στους πολίτες αν η Κυβέρνηση επέβαλε περαιτέρω φόρους για να χρηματοδοτήσει ένα τέτοιο εγχείρημα.  Άρα μια ολοκληρωμένη μελέτη για το θέμα είναι απαραίτητη. 

Κλείνοντας υποστήριξε ότι τα μέσα μαζικής μεταφοράς βοηθούν στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της ηχορύπανσης. Όσο μειώνεται η χρήση του αυτοκινήτου τόσο βελτιώνεται  η ποιότητα ζωής στις πόλεις.

Ποιες οι απόψεις των πολιτών;

Χαρακτηριστική είναι η άποψη ενός πολίτη του κύριου Εφραίμ για τα μέσα μαζικής μεταφοράς που αντανακλά μια μεριά της πραγματικότητας.  Ο κ. Εφραίμ δήλωσε ότι μιλώντας για μέσα μαζικής μεταφοράς στην Κύπρο μιλούμε βασικά μόνο για λεωφορεία.  Χρησιμοποιεί μερικές φορές το λεωφορείο όχι όμως τόσο συχνά όσο στο παρελθόν γιατί το υπάρχον σύστημα των λεωφορείων έχει πολλά μειονεκτήματα.  Ενδεικτικά ανάφερε ότι υπάρχει πρόβλημα με το ωράριο των λεωφορείων το οποίο δεν είναι και τόσο σταθερό.  Επίσης οι διαδρομές είναι πολύ αραιές. Το αντίτιμο πάλι το θεωρεί πολύ ψηλό αφού για μια διπλή διαδρομή θα του στοιχίσει γύρω στα 3 ευρώ.  Σε περίπτωση που θα εφαρμοστεί σχέδιο χρήσης μέσων μαζικής μεταφοράς δωρεάν σίγουρα θα χρησιμοποιεί τα λεωφορεία για να πηγαίνει στο πανεπιστήμιο, στα ψώνια, στις βόλτες αλλά και στις νυχτερινές του εξόδους αφού θα μπορεί να πίνει αλκοόλ χωρίς να φοβάται. Επιπρόσθετα πιστεύει ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα έχει οφέλη οικολογικά αλλά και οικονομικά.  Όσον αφορά την οικολογία πιστεύει ότι θα μειωθούν σημαντικά οι μετακινήσεις με αυτοκίνητα.  Η οικονομία θα ωφεληθεί γιατί ο κόσμος θα μπορεί να επισκέπτεται πιο συχνά τα καταστήματα για να μπορεί να ψωνίζει χωρίς να σκέφτεται το κόστος μετακίνησης.   

Η κατάσταση όμως των ΜΜΜ είναι αποκαρδιωτική καθώς τόσο από άποψη καθαριότητας όσο και εξυπηρέτησης οι πολίτες δεν είναι ικανοποιημένοι. Χαρακτηριστικά η κ. Ελένη δήλωσε πως δεν χρησιμοποιεί τώρα καθόλου τα μέσα μαζικής μεταφοράς γιατί διακινείται με τα αυτοκίνητό της, μπορεί να τα χρησιμοποιήσει καμιά φορά μόνο αν χαλάσει το αυτοκίνητό της.  Στο παρελθόν ως μαθήτρια χρησιμοποιούσε λεωφορείο για να πηγαίνει στο σχολείο και στα ιδιαίτερα της κάποιες φορές.  Όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας των λεωφορείων ανέφερε ότι τα δρομολόγια γίνονται σε μεγάλα χρονικά διαστήματα, χρησιμοποιούν όχι και τόσο σύγχρονα λεωφορεία αλλά έθιξε και το θέμα της καθαριότητας.  Αν όλα τα πιο πάνω διορθωθούν αλλά και αν γίνουν δωρεάν ίσως τα χρησιμοποιήσει.  Αν γίνουν δωρεάν οι διαδρομές των λεωφορείων πιστεύει ότι θα βοηθήσει περιβαλλοντικά αφού οι μισοί Κύπριοι θα τα χρησιμοποιούν με συνέπια να μειωθούν οι ρύποι. Επίσης η δωρεάν μεταφορά θα είναι υπέρ των καταναλωτών οι οποίοι δεν θα πληρώνουν  βενζίνη.  

Μια λύση για την κρίση  

Όλο και περισσότερες πόλεις ανά το παγκόσμιο στρέφονται στην λύση των δωρεάν μέσων μαζικής μεταφοράς, όπως για παράδειγμα η Chengdu της Κίνας και άλλες. Αντίθετα με αυτές τις νέες ιδέες και λύσεις που αποδεδειγμένα αποφέρουν καρπούς, στην Κύπρο επιλέγουμε τον αντίθετο δρόμο και έχουμε αυξήσει τις τιμές των εισιτηρίων. Ας ελπίσουμε ότι κάποτε θα παραδειγματιστούμε από τέτοιου είδους μέτρα και θα ψάξουμε νέους επιτυχημένους τρόπους αναδιάρθρωσης της οικονομίας μας.